Panem et circenses

De historische referenties van “The Hunger Games

Een impressie van het Capitool

De Amerikaanse roman The Hunger Games van Suzanne Collins kwam uit in 2008, en beschrijft het fictieve land Panem, op de plek waar ooit de Verenigde Staten lag. Panem kwam vermoedelijk tot stand na een nucleaire oorlog, waarbij een groot deel van de wereld verwoest is en de mensheid sterk in aantallen is teruggebracht. Panem is een totalitaire dictatoriale staat, en wordt geregeerd door president Coriolanus Snow. Het land bestaat uit het Capitool, de belangrijkste stad van Panem en waar de bestuurlijke macht gevestigd is, en uit 12 districten, die functioneren als een soort provincies. Elk district heeft zijn eigen taak en levert een bepaald soort goederen aan het Capitool, zo is District 4 gespecialiseerd in de visserij en District 11 in de landbouw. Het Capitool regeert met harde hand over het land, en terwijl de inwoners van het Capitool in grote weelde leven, moeten de arbeiders van de districten elke dag zwoegen om het Capitool tevreden te houden. In het tweede boek, Catching Fire, beginnen de fundamenten van een grote opstand zichtbaar te worden. De opstand, die pas echt in volle gang gezet word in het derde boek, Mockingjay, weet uiteindelijk het Capitool op haar knieën te dwingen.

Toen ik mij recentelijk weer eens in het verhaal begon te verdiepen, viel er mij een meta-laag op in het boek. Wat het verhaal in feite probeert te vertellen is het verhaal van de Franse Revolutie. Het Capitool symboliseert de Adel, een klasse die doordrenkt is van luxueuze spijzen en dranken, kleurrijke kleding, sieraden, en zelfs lichaamsmodicitaties als statussymbool. In de film hebben de inwoners van het Capitool vaak een androgyne indruk, er is namelijk geen benodigdheid meer om de geslachten te scheiden, immers vervullen man noch vrouw enig werk, en leven ze beiden een egocentrisch leven waar de waan van de dag wordt gekenmerkt door mode. President Snow is de leider van het Capitool en heeft absolute macht. Hij is te vergelijken met koning Louis XIV, de Zonnekoning.

Het proletariaat, of het proto-proletariaat, is te vergelijken met de inwoners van Panem’s districten. Hardwerkende doch arme mensen, mannen werken op het land, in de fabriek of in de mijnen, terwijl de vrouwen voor de kinderen zorgen, huistaken verrichten en koken met het karige voedsel waar ze dan al niet haar handen op kan krijgen. Dit volk komt in opstand tegen het Capitool, zoals de lage stand in opstand kwam tegen de adel. Ook Napoleon komt voor in het verhaal, in de rol van President Coin, de vrouwelijke leider van het 13de district, wat voorheen werd gezien als verloren. Als Coin de macht weet te grijpen in het nieuwe Panem, en de opstand ten einde komt, poogt zij de inwoners van het Capitool aan gelijke gruweldaden te onderwerpen zoals het oude Capitool voorheen met de inwoners van de districten deed. Hoewel Coin democratisch pretendeert te zijn, schuwt ze oog-om-oog, tand-om-tand praktijken niet. Het volk is immers uit op wraak. De ironie hierbij is dat een soortgelijke dictator na de opstand opkomt, die de waarden van de revolutie direct weer vergooid. De vergeldingsacties tegen de inwoners van het Capitool zijn te vergelijken met La Terreur, waar revolutionaire Fransen leden van de adel in grote getale onder de guillotine legden.

Ook zijn er referenties naar de Romeinse tijd te vinden, zo wordt er veelal gebouwd in een Neoclassicistische stijl, zoals ook het Amerikaanse Congres en het Witte Huis gebouwd zijn. Het land Panem, word in het Latijn vertaald als brood. Hierin zit het Latijnse spreekwoord Panem et circenses, wat vrij vertaald Brood en spelen betekent. Hiermee wordt bedoeld dat een staat gratis goederen uitdeelt en evenementen organiseert om de bevolking tevreden en afgeleid te worden, zodat ze blind zijn voor corruptie en onrecht. Wat weer te herleiden is op het verhaal. Als laatste, de Avox. Met Avox wordt bedoeld iemand die anti-overheidspropaganda gebezigd heeft, en als straf diens tong afgesneden heeft gekregen. Vox is Latijn voor stem, en het voorzetsel a-, betekent niet of anti, denk maar aan theïst of atheïst. Avox betekent dus zonder stem, wat logisch is, aangezien zij zonder tong niet spreken kunnen. Interessant wat je tegen kan komen als je dieper graaft.

%d bloggers liken dit: